Tworzenie własnych kosmetyków wymaga nie tylko kreatywności, ale przede wszystkim, świadomego doboru składników i znajomości ich funkcji w recepturze. Serum nawilżające jest dobrym przykładem: jego zadaniem jest zwiększenie poziomu nawilżenia warstwy rogowej naskórka, ograniczenie utraty wody i wsparcie prawidłowego funkcjonowania bariery skórnej.
Do przygotowania prostej formuły nie zawsze potrzebne jest profesjonalne laboratorium. Kluczowe są odpowiednio dobrane półprodukty kosmetyczne, higiena pracy, właściwe stężenia składników oraz zrozumienie budowy receptury.
Krok 1: Wybór bazy, czyli fundament serum
Podstawą serum nawilżającego zazwyczaj jest faza wodna. Może ją tworzyć woda demineralizowana lub hydrolat, który dodatkowo wzbogaca właściwości i profil sensoryczny kosmetyku. W zależności od potrzeb skóry, dobrym rozwiązaniem będzie np. po hydrolat oczarowy, szczególnie, jeśli chodzi o pielęgnację cery mieszanej i tłustej.
Aby uzyskać konsystencję typową dla serum, fazę wodną można zagęścić odpowiednim modyfikatorem reologii, np. hydroksyetylocelulozą. Zwiększa ona lepkość preparatu, poprawia jego poślizg i sprawia, że kosmetyk wygodniej rozprowadza się na skórze.
Krok 2: Dobór humektantów
To jeden z najważniejszych etapów komponowania receptury. Humektanty są substancjami zdolnymi do wiązania wody, dzięki czemu utrzymują odpowiednie nawilżenie warstwy rogowej naskórka. Jednym z najczęściej wyborów jest tutaj kwas hialuronowy. Dostępne są różne formy i masy cząsteczkowe wspomnianego kwasu, co umożliwia uzyskanie odmiennych właściwości aplikacyjnych i pielęgnacyjnych.
Recepturę można uzupełnić m.in. o:
- Betainę – humektant ceniony za właściwości nawilżające i kondycjonujące, który ogranicza uczucie ściągnięcia skóry.
- Glicynę – aminokwas będący jednym z naturalnych składników NMF, czyli naturalnego czynnika nawilżającego skóry.
- Filtrowany śluz ślimaka – składnik wykorzystywany w kosmetykach nawilżających, kojących i wspierających regenerację skóry.
Dobierając humektanty, warto zwracać uwagę nie tylko na ich liczbę, lecz przede wszystkim na zalecane stężenia i kompatybilność z pozostałymi składnikami.
Krok 3: Wsparcie bariery hydrolipidowej
Dobre serum nawilżające nie powinno ograniczać się wyłącznie do dostarczania humektantów. Równie ważne jest wspieranie bariery naskórkowej, której prawidłowe funkcjonowanie pomaga ograniczać transepidermalną utratę wody (TEWL).
W tej roli sprawdzają się m.in. kompleksy ceramidowe, takie jak SK-INFLUX. Ceramidy są naturalnymi składnikami lipidów warstwy rogowej i odgrywają istotną rolę w utrzymaniu szczelności bariery naskórkowej.
Jeżeli receptura ma mieć szersze działanie pielęgnacyjne, można rozważyć również dodatkowe substancje aktywne, np. odpowiednią formę witaminy C lub bakuchiol. Trzeba jednak pamiętać, że każdy kolejny składnik wpływa na całą formulację i powinien być dobierany z uwzględnieniem jego rozpuszczalności, zalecanego stężenia oraz wymaganego pH.
Krok 4: Składniki dodatkowe i konserwacja
Serum można wzbogacić o składniki odpowiadające konkretnym potrzebom skóry. W recepturach ukierunkowanych na pielęgnację przeciw oznakom starzenia stosuje się m.in. GABA (kwas gamma-aminomasłowy) czy wybrane peptydy.
Nie można przy tym pominąć bezpieczeństwa mikrobiologicznego. Kosmetyk zawierający wodę wymaga odpowiednio dobranego systemu konserwującego. Konserwant należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta, zwracając szczególną uwagę na jego dopuszczalne stężenie i zakres pH, w którym zachowuje skuteczność.
Gotowe serum należy umieścić w czystym, odpowiednio dobranym opakowaniu ograniczającym kontakt produktu z otoczeniem. Przed rozpoczęciem stosowania należy również upewnić się, że końcowe pH preparatu jest odpowiednie dla skóry i zastosowanych surowców.
Podsumowanie
Dobrze skomponowane serum nawilżające jest efektem równowagi między fazą wodną, humektantami, składnikami wspierającymi barierę naskórkową i właściwym systemem konserwującym. Więcej składników aktywnych nie zawsze oznacza lepszą recepturę – liczą się ich prawidłowe stężenia, kompatybilność oraz stabilność całej formulacji.
Podczas tworzenia własnych kosmetyków należy przestrzegać zasad higieny, zaleceń producentów półproduktów i rekomendowanych zakresów stosowania.
